News of Tartışma

DEVLET Mİ DEDİNİZ ? (IX)
Kuram ve pratik
Başından buyana Devlet’i kuramsal olarak ele alıyoruz, ama yer yer ‘pratik’ten de örnekler vererek akılyürütmemize destek arıyoruz.
Şimdi, Türkiye’de ‘İçişleri Bakanlığı’nı ‘işgal’ eden birinin, Sayıştay ile ilgili değerlendirmesine ilişkin Emre Kongar’ın yorumuna bakalım:
-“İçlişleri Bakanı sözlerine dikkat etmelidir. Onun Sayıştay’ı eleştirmesi Sayıştay’ı etkilemez, ama Sayıştay’ın İçişleri Bakanı’nı eleştirmesi, onun Yüce Divan’a gitmesine yolaçabilir”.
Güzel.
Bu değerlendirme ‘doğru’mudur? – Evet.
Olması gereken midir? –Evet.
Hukuksal mıdır? –Evet.
Modern ...

VATAN-KÜLE !
CHP milletvekili Mehmet Ali Çelebi görüşülmekte olan yeni ‘Askerlik Yasası’yla ilgili bir konuşma yapıyor.
Meclis’te..
Sözde, hükûmet bu konuşmalar sonunda yasada kimi değişiklikler yapacak.
Sen onu ‘kül’ahıma anlat diyeyim.
Kararın son biçimi ‘Kül’liyede alınacaktır.
Çünkü bu ‘Kül’liye çok önemli.
Orası Dr Recep’in ‘Kül’liyesi değil mi ?
Hani Devlet’in ‘yönetim merkezi’ de denilebilir ama, özde Dr Recep’in ‘Kül’liyesi.
Öncelikle onun ‘namus’u sayılır.
Sonra da, sözgelimi tüm Türkiye’nin ‘namus’u.
Vatan’ın namusu da denilebilir.
Mehmet Ali ...

DEVLET Mİ DEDİNİZ ? (VIII)
Buraya değin Devlet’in kimi özelliklerini ele aldık.
Şimdi de, kısaca ‘Devlet adamı’ terimine değinelim.
Kuşku yok ki, Devlet adamı denilince öncelikle ‘politika’cılar ve çoğunlukla da onların ‘iktidar’a gelmiş olanları akla gelmektedir.
Oysa, ileride değineceğimiz üzere, Devlet önce onun kurumları ve bürokratlarıyla ortaya çıkmaktadır.
Bürokrat demek de ‘masa adamı’ demektir zaten.
Örneğin XVIInci yüzyılın başına değin olduğu gibi izleyen yıllarda da, Fransa’da Devlet denilince akla ‘Mermer Masa’ (table de marbre) gelmekte ...

İKİSİ DE ‘CUMHURİYET PROJESİ’ MİDİR ?
Ekrem İmamoğlu için ‘proje-mroje’ denidi ya, o da çıkıp ben ‘Cumhuriyet Projesi’yim, dedi.
Doğru.
Görüş ve tutumuna tam katılmasam da, Ekrem İmamoğlu’nun bir ‘Cumhuriyet Projesi’ ve bir ‘Cumhuriyet Çocuğu’ olduğunu söyleyebilirim.
Ancak içinden geçtiğimiz son otuz-kırk yıllık süre ve kendisinin çok sevdiği ama yerinde kullanmadığı deyimle ‘süreç’, onun kişiliğinde kimi ‘eksiklik’lere neden olmuş gibi görünüyor.
Belki ‘Mustafa Kemal’in askeri, yoldaşı veya yol arkadaşı’ olduğunu söyleyebilir, ama bu ‘askerlik, yoldaşlık ...

DEVLET Mİ DEDİNİZ ? (VII)
İncelemekte olduğumuz Max Weber’in ‘Devlet’ anlayışını, yani o herkesin bilerek veya bilmeyerek dillendirdiği ‘muşru şiddet tekeli’ni, onun tutup tam bin yıl öncesinde kullanılan ‘baskınlık’ (domination) kavramıyla açıklamaya çalıştığını söylemiştik.
Baskınlık (domination), gücün (puissance-Macht) somut ve ampirik görünümü olmaktadır.
Yöntembilim açısından Weber’in görgülcü (ampirik) bir yaklaşım izlediği ortadadır.
Öyle ki, gücü, bir bireyin toplumsal ilişkiler bağlamında zafer kazanma şansına bağlamaktadır.
O arada, döneminin Sovyet Devrimi’ni de ‘Devrim karizması’na bağlayıp, sosyalist Devleti ...

DEVLET Mİ DEDİNİZ ? (VI)
Devlet deyince, kuşkusuz hemen akla Parlamento (yani Meclis) ve orada, babaannemin resmi gibi asılı duran « Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir » sözü geliyor olabilir.
Ki, ‘Egemenlik Allahındır’ diyenler de yok değildir.
Ve bunlar sağda solda millet-ümmet, garip greba gibi gevezelikler etseler bile, şimdilerde Türkiye Cumhuriyeti’ni ele geçirmiş ve hem Turkiye ve hem de Türkiye dışına ‘egemen’ olmak için çabalamaktadırlar.
Son tümceden olarak, şu egemenlik (souveraineté), baskınlık (domination) ve hükümranlık (hegemonia) ...

DEVLET Mİ DEDİNİZ ? (V)
Bugün, 14 Haziran 2019 günü, bir eski bakan Namık Kemal Zeybek, Tele 1 televizyonunda – « Bir siyaset hocası olarak Tayip Erdoğan’a, siyaset dersinden yüz üzerinden yüz verirdim » dedi.
Ve ekledi ; - « Ama Devlet adamlığı konusunda sıfır”.
Ele aldığımız konu bakımından çok öğretci.
Siyaset başka, Devlet başka demek ki.
Son söyleceğimizi baştan söyleyecek olursak; eğer Devlet, ‘siyasetçiler’ tarafından ele geçirilmiş ise Devlet olmaktan çıkmıştır diyeceğiz.
İlk bakışta ...

DEVLET Mİ DEDİNİZ ? (IV)
Diyorduk ki Weber’e göre Devlet sadece ve yalnızca ‘meşru şiddet tekeli’ değildir.
Evet, bu onun bir ‘özgül niteliği’ (caractère)dir, ama buna ek olarak başka nitelikleri de vardır.
Öncelikle, yasama ve yargı alanındaki gelişmelerle birlikte ‘hukukun ussallaş(tırıl)ması’ da bir başka niteliğidir.
Ki, kamu düzenini ve bireylerin güvenliğini sağlamak üzere ‘kolluk kuvvetleri’nin kurumlaşması bu niteliğe içkindir.
Yani hemen ‘asker ve polis’ diye söze başlamak uygun değildir.
Asker, yani ordu, en son nitelik ...

DEVLET Mİ DEDİNİZ ? (III)
Gramsci’den sözederken, ekonomi, politika ve ideolojinin ‘kesişmesi’ (interrelation) olarak bir ‘blok’un ortaya çιktığını yazmıştık.
Yani, ekonomisi, politikasι, hukuku, kültürü, örf ve adeti, artιk ‘üstyapι’ya ilişkin ne varsa, altyapιyla bütünleşerek ‘egemenlik’ kurmasι.
Bu ‘egemenlik’ kurulmadan önceki dönemlerde ne vardı diye sorulacak olursa; kuşkusuz yine bir baskı vardı: teolojik.
Yani ‘dinsel baskı’.
Ve ‘şiddet’!
O kılıcı keskin hükûmdarlar, hep dini politikalarına ‘alet’ etmişlerdi.
Rönesansa doğru, XVIncı yüzyılın başında, Luther’in sağ kolu denilebilecek ...

DEVLET Mİ DEDİNİZ (II)

Max Weber’in ‘Devlet’ ile ilgili görüşlerini aktarmaya devam edelim.

Burada Weber’in ‘Politika sosyolojisi’ni ele alacağιz demektir.

Hemen başιnda söylemek gerekirse, ‘politika’ bir başιna ‘bilim’ değildir ; olmamιştιr ama özellikle Türkiye’de ‘bilimsever’ tipler politikadan bir ‘bilim’ türetip, ‘politka bilimcisi’ diye piyasaya bolca profesör sürmektedirler.

Politika, hukuk, ekonomi, antroploji, etnoloji gibi ‘disiplinler’, ‘toplumsal bilimler’ ya da ‘insan bilimleri’ denilen bir küme içinde yer alan disiplinler olup, genel olarak ‘tarih’ anakarasι içinde yeralιrlar.

Bu ...