News of Tartışma ve Fikir Meydanı

DEVLET ve SERMAYE (VII)
Para ve kuramı
Herhangi bir ‘kuram’, belli bir soyutlamayla başlar.
Marx da, kapitalizmi incelemesine, basit dolanım (circulation simple) süreciyle başlıyor. ‘Metal para’ ise, tüm parasal ilişkileri açıklayabilcek en iyi ‘soyutlama’ oluyor.
Hem ‘en somut’ ve hem de ‘en soyut’.
Çünkü metal para olarak hem elimizde bulunuyor ve hem de, kapitalizm dönemindeki ‘özgüllük’lerinin tümü bir an için yoksayılıyor.
Borç-alacak ilişkileri gibi karşılıklı yükümlülükler ve onların geçirdiği tarihsel evrime girmenin de zamanı değildir. ...

BEN SİZE BAKTIĞIM ZAMAN
Deniz Baykal’ın kulakları çınlasın.
Kendisine içtenlikle geçmiş olsun diyor, bir an önce sağlığına kavuşmasını diliyorum.
Ancak, bu yazıda, şu günlerde Şaban Tv’de (*), döndürülen on yıl önceki kurultay konuşmasına değineceğim.
Orada, Deniz Baykal, “ben size baktığım zaman” diye başladığı sözlerine; “dünyanın emperyalizme karşı ilk kurtuluş savaşını veren insanları görüyorum” diye devam ediyor.
Şöyle iyi, böyle erdemli insanlarsınız diye devam ediyor.
Başı dik, çalışkan, neredeyse ‘fikri hür irfanı hür’ yurttaşlarsınız diyecek...
Bense, ...

DEVLET ve SERMAYE (VI)
Para’dan Sermaye’ye
Lidyalılar parayı bulmuşlardı ama, para salt dolanım sürecinde kullanılıyor ve henüz üretim sürecine müdahale edemiyordu.
Kent Devlet’lerinin ortaya çıkması ve yine Güney-Doğu Anadolu ve günümüz Suriye, Lübnan ve Filistin devletlerinin topraklarında yaşayan Arameen, Fenike ve Filistin halklarıyla birlikte para yavaş yavaş üretim sürecine girecekti.
Ne var ki, paranın üretim sürecine girmesi kendisinin de bir ‘getirisi’nin olmasıyla mümkündü: faiz
Eski-Yunan Kent Devletlerinden başlayarak, bu faiz, daha doğrusu tefeciliğin toplumsal yaşamı ...

DEVLET ve SERMAYE (V)
Pazar ve Piyasa
Paranın ‘para’ olduğu dönemde, yani henüz ‘kapital’ olmadığı dönemde, kapitalizmin henüz doğmamış olduğu dönemde diyelim, Pazar yok muydu?
Vardı ama, toplumsal yaşama ‘gömülü’ olarak bulunmaktaydı.
Gömülü derken, şimdilerde moda olan ‘ankastre dolaplar’ gibi idi demek istiyorum.
Kaldı ki terim de Karl Polanyi’ye ait (encastré)..
Ancak ‘piyasa’ yoktu.
Aristo’nun öğrencisi olup, tarihin ilk büyük ‘İmparatorluk’unu kuran Büyük İskender (M.Ö 356-323)’in ‘Devlet’i gibi ‘Devlet-İmparatorluk’lar, ancak ve sadece, anakaralararası ticaretin ‘barış ...

DEVLET ve SERMAYE (IV)
Paranın P’si
Şimdilerde ‘paran kadar konuş’ denilen şu ‘Para’nın, ne zaman ortaya çıkmış olduğu ve o gün bugündür insanların biribirlerine hep ‘paran kadar konuş’ mu dedikleri üzerinde düşündünüz mü hiç?
Ya da ‘Karun kadar zengin’ deyimindeki zenginlik.
Deniliyor ki, M.Ö. 1000 ile 500 yılları arasında, yani günümüzden 3000 yıl önce, Anadolu’da bugünün Manisa-Uşak illeri arasında kalan bölgede, Lidya Krallığı vardı ve Lidyalılar altın ve gümüş karışımı bir madenden (elektrum) ilk madeni ...

DEVLET ve SERMAYE (III)
Devlet ve sermaye yazı dizimize devam edeceğiz.
Bu kadar yoğun bir ‘gündem’ içinde, bu denli kuramsal yazıların ne anlamı var diye sorulabilir.
Bir de ‘madalyonun öte yüzü var’ değil mi ama?
Madalyonun öte yüzü bize ‘kuram’ın önemini gösteriyor.
Çünkü ‘kuram’, kuram olabildiği ölçüde, ‘var olanın’, ‘gerçek’in, ‘somut’un betimlemesini veriyor.
Ve salt ‘betimlemek’le yetinmiyor, ‘anlamamızı’ sağlıyor.
Kuşkusuz ‘var olanı’, ‘gerçek’i ve ‘somut’u değiştirmiyor, onun ‘ne’ olduğunu ‘açıklıyor’.
Gündemimizde, diyelim Türkiye’nin ‘eksen kayması’ ...

DERİN APTALLIK
Çok zeki olduğumu düşünmedim hiç.
Ama çevremde ‘çok aptal’ olanları da görmedim diyemem.
Türkiye’de, hele şu son dönemde, aptallığın revaçta olduğunu görmemek içinse, ancak ‘aptaloğlu aptal’ olmak gerekir diye düşünüyorum.
Tam bir ay önce şöyle yazmıştım:
“10 Kasım’da başta Dr Recep olmak üzere, AKP’liler de ‘Atatürkçü’ olmaya başladılar.
27 Kasım’da ise ABD’de ‘Zarraf Davası’ görüşülecek.
Ve yavaş yavaş ‘dava’, Dr Recep’e, eşine, çocuklarına, yakınlarına, iş ortaklarına ve şürekasına uzanacak.”
Ve şöyle bitirmiştim yazımı: ...

Sevgili Atatürkçü arkadaş ;
Sürekli olarak « Bu dava sanıldığı gibi Tayyip Erdoğanları yargılama davası değil, ABD nin Türkiye’ye şantaj için kullanma ve Türkiyeyi Tayyip Erdoğanlar üzerinden yargılama ve Türkiyeye Amerikan Emperyalizminin, Türkiye ve Türkiye dışındaki havarileri ile müdahale etmesi için kullanılmak istenilen bir davadır. »
« Bu oyuna gelmeyelim. Tayyip Erdoğanlar yargılanacaksa, sadece Türk Milletinin vicdanında ve Türk Mahkemelerinde yargılanmalıdır. Takıntılı ve körü körüne Tayyip Erdoğan düşmanlığı makarasına sarılmayalım. Bu hataya düşünülürse burada kazanan ...

HAYIRLI NOELLER !
« Bu kış komünizm gelecek » demişlerdi.
Tam yarım yüzyıl geçti gelmedi.
Bense “Bu noël hayırlara vesilece olacak” diyorum.
Ve olacak.
‘Ya olacak ya olacak’ da denilebilir.
Bendeniz, acizane-macinaze değil, bilerek ve inanarak, AKP’nin 2071’i 2017 olacak dedim, diyorum, diyeceğim.
Bunlar 2018’i göremeyecekler.
Görmemelidirler.
Efendim ‘emeperyalizm’, NATO, dış güçler, devletin bekası-mekası.
Hepsi, ama hemen hepsi boş laftır.
Ya da ge-ve-ze-lik.
Bir anekdot anlatarak başlayayım:
Bir arkadaşını küçük düşürmek için, adamın biri diğerine, ...

DEVLET ve SERMAYE (II)
Kapitalist sistem, doğduğu günden buyana ‘bunalım’lar doğurmuş ama her bunalımdan kendisini yenileyerek çıkmıştır.
Gerçekten de kapitalizmin üçyüz yıllık tarihi, çoğu yakıcı ve kimi ‘yıkıcı’ bunalımlar tarihidir.
En ‘istikrar’lı dönemleri ise otuz yılı geçmemiştir (trente glorieuse).
İkinci Dünya Savaşı’ndan sonraki otuz yıllık ‘gönenç’ yılları da 1970’lerde sonlanmıştır.
1970’li yıllara değin, ‘finans sektörü’ diye bilinen ve bugün her televizyonun anlık ‘haber’ yaptığı, ‘uzmanlar’ istihdam ettiği, ve ne kadar kalkıp nasıl ineceği üzerine ‘ahkâm’ ...