Eyaletlerden ayrılma feryadı

ABD’de krizin derinleşmesi ve FED Başkanı Bernanke’nin “artık para yok” açıklaması, borç batağında yüzen eyaletleri çileden çıkardı. Kaliforniya ve Teksas birlikten ayrılma isteğini açıkladı.

ABD’de not indirimiyle giderek derinleşen kriz, borç batağındaki eyaletlerde art arda açılan kemer sıkma paketlerini beraberinde getirince, halk isyan noktasına geldi. Eyalet valileri, para musluğunu kısan ve “kendi yağınızla kavrulun” diyen ABD Merkez Bankası FED’e karşı Washington’a “birlikten ayrılırız” mesajı verdi. 2008 krizinin başında ABD’nin en zengin eyaleti olan California’da dönemin valisi Shwatzaneger yüksek bütçe açığı karşısında Washington’un yardımları kesmesine karşılık eyaletin ayrılmak istediğini açıklamıştı. Şimdi de bu açıklamayı Teksas yaptı.

Moraturyuma gidecekler
Geçen yıl, finans piyasaları tarafından, kötümser yorumları nedeniyle Tatlı Cadı olarak gösterilen ekonomist Meredith Whitney de ABD’de yerel yönetim tahvilleri piyasasında, borçların geri ödenmeme olasılığı (moraturyum) olduğunu ve bunun maliyetinin yüz milyarlarca doları bulabileceğini söylemişti. Whitney, karşılaştığı büyük eleştirilere rağmen, kriz savının arkasında olduğunu söyledi.

Kriz, Teksaslıyı birlikten koparıyor
Cumhuriyetçi muhafazakar gruplar tarafından ABD’nin dört bir tarafında düzenlenen “çay partisi (tea party)” eylemlerinin en dikkat çekeni Texas’ta yapıldı. Eyleme bizzat katılan Texas Valisi Rick Perry, Amerikan federal hükümetine karşı, bağımsızlık imasında bulundu. Texas Valisi’nin konuşması kalabalıkça sık sık, “birlikten ayrılalım!” sloganlarıyla kesildi. Texas’ın ABD’ye 1845 yılında katıldığını hatırlatan Perry, bu katılımda yapılan anlaşmanın eyalete istediği zaman birlikten çekilme hakkı verdiğini de iddia etti.

Çay partisi ile tarih tekerrür ediyor
ABD’de Cumhuriyetçi taban özellikle, Obama yönetiminin vergi politikası ile kamusal harcamalarının, federal devleti büyütmeye yönelik olduğu gerekçesiyle ülke çapında çay partisi eyemleri yapıyor. Amerikalı koloniler, İngiltere Kralı’nın çay vergisine karşı çıkarak 16 Aralık 1773 günü Boston’a gelmiş 3 gemi dolusu çayı, Boston limanına dökmüşlerdi. Tarihe Boston Çay Partisi olarak geçen bu eylem, ABD’nin İngiltere’den bağımsızlık mücadelesinin kıvılcımı sayılıyor.


Yeniçağ, 15 Ağustos 2011