News of Tartışma

BİLİM ve BİLİMSELLİK (VII)
Diyorduk ki, ‘ücret’ denilince, ilk bakışta işçinin çalışma saatleri karşılığında ödenen para miktarı anlaşılmaktadır.
Ve bundan doğal bir şey olmadığı konusunda da bir fikir birliği oluşmuştur.
Hatta “işçinin teri soğumadan bu hakkı verilmelidir” denilmektedir.
Oysa işçinin çalışma saatlerinin tamamı ödenmekte midir yoksa ‘belirli bir kısmı’ ödenmemekte midir?
Yani, ‘ücret’ diye sunulan ‘görünür’deki bu miktar, ‘ücret’in ‘gerçek yapısı’nı ortaya koymakta mıdır?
Çok daha önemlisi, ‘ücret’in bu ‘görünür’deki yapısı ile gizli kalan ‘gerçek ...

BİLİM ve BİLİMSELLİK (VI)
Dar anlamda (stricto sensu) bilim, bir kez kurulduğunda hem özerktir, ve hem de özerk bir gelişmesi olacaktır. Ne mutlak bir başlangıcı olacaktır ve ne de gelişmesi sınırlanabilir.
Sanki zaman dışında deviniyor demektir.
Nitekim Bolzano, “Belki de, ilk kez, bilim, insan esprisi ve kendi varlığı arasında basit bir aracı değil de, kendine özgü (sui generis), orijinal bir öz (essence) içinde ve özerk devinimi olan bir nesne olarak düşünülmeye başlandı” diye yazmaktadır. (Sur ...

BİLİM ve BİLİMSELLİK (V)
Felsefede, “eğer görüntü (apparence) ile öz (essence) arasında bir ‘çelişki’ yoksa, bilime gerek kalmaz” diye bir anlayış vardır.
Bu formül bilim alanına taşınacak olursa, bu kez denilebilir ki, bilim, çevremizde bize ampirik olarak görünen şeylerin (représentation) gerçek olup olmadığı anlayıp ortaya çıkarmaktan başka bir şey değildir.
Yani bize her görünen, gerçeğin ‘kendisi’ ise, bilime ne gerek vardır.
Yok eğer tersi ise, yani bize görünenin gerisinde neyin olduğu araştırılmak istenirse, bunun için ...

BİLİM ve BİLİMSELLİK (IV)
Toplumsal gerçekliği ampirizme düşmeden kavramak ancak ‘kavramsallaştırma’ aracılığıyla olabilir.
Buna ‘soyutlama’ da denilebilir, ancak soyutlamayı ileride daha ayrıntılı olarak ele alacağız.
Madem ki, olur olmaz yerde toplumsal yapı, toplumun şurasının yapısı, burasının yapısı deniyor, peki ama ‘yapı’ ne demektir biraz yakından bakalım.
Toplumsal bilimlere şu ‘yapı’ kavramını kazandıran Karl Marx olup, toplumu ‘alt-yapı’ ve ‘üst-yapı’ diye iki ana kavramla anlayıp/açıklamıştır.
Toplumu böylece kavramaya ‘bilimsel’ yaklaşım denilse de, özde ‘bilim’in ta kendisine ...

BİLİM ve BİLİMSELLİK (III)
Toplumsal bilimlerin, kesin ve doğa bilimlerinin ‘müşteri’si olduğunu söylemiştik.
Böylece örneğin, ilk ağızda sosyo-metri veya ekonometri gibi ‘bilimsel disiplin’lerin doğmuş olabileceği anımsatılabilir.
Ancak ve ne var ki, bu bilimsel disiplinler, yine güncel olan ‘Fetö-metri’ gibi ‘havanda su dövme’ bilimsel disiplini konumuna düşebilerler.
Biraz zorlanırsa, günümüzdeki bu ‘metri’ disiplinlerinin biribirlerinden çok farklı sonuçlara ulaşamadıkları da söylenebilir.
Şu nedenle ki, toplumsal bilimlerde araştırmacının ‘nesne’si kendisi gibi ‘insan’ ve ya da ‘insan grupları’ yani ...

BİLİM ve BİLİMSELLİK (II)
‘Bilim ve Bilimsellik’ başlıklı yazı dizimiz kuşkusuz devam edecek.
Araya güncel içerikli başka yazılar girse de, bu yazı dizimizin, yüzlerce sayıya ulaşması öngörülebilir.
Her ne kadar, basitten karmaşığa adım adım ilerlenecek olsa da, belirlenmiş bir ‘plan’ çerçevesinde olunamayacağı açıktır.
Madem ki, 1960’lı yıllardan başladık, o halde o yılların özgüllüğüne değinebiliriz.
1960 yıllar, bilimsel yaklaşımda işlevselcilik (fonctionnalisme) akımının ardından yapısalcılık (structuralisme) akımının revaçta olduğu yıllar oluyor.
Değil mi ki, güncel yaşamda, ileri ...

BİLİM ve BİLİMSELLİK
Bilim ve bilimsellik üzerine yazacağımızı söylemiştik.
Peki ama her önüne gelen ‘bilim ve bilimsellik’ üzerine söz söyleyebilir mi?
Bence, 80 sonrası üniversitelerinden akademik titr alanlar söyleyemezler.
Söylememelidirler.
Ne var ki, en çok da bu kesimler, kendilerine ‘bilim adamı’ adını, ünvanını, şanını yakıştırmaktadırlar.
Her ne ise o.
Ancak biz burada, ilk kez 1983 yılı İktisat Dergisi’nde, ‘Toplumsal Bilimlerde Bunalımın Kökenleri Üzerine’ başlıklı makalenin yazarı olarak, yaklaşık kırk yıllık bir ‘düşünme’nin sonunda, bu konuda ...

MİLAD-I MURAT
Milad-ı Soner yazımızın üzerinden bir hafta geçmesine karşın, henüz ‘tık’ yok.
Ne Milada Dönüş yazarı Murat Soner, ne onun ‘hoca’ları, ne ‘meslektaş’ları ve ne de öğrencileri, nasıl olur da Türkiye’de Sedat Simavi Sosyal Bilimler Ödülü (2015) kazanmış, 450 sayfalık ‘bilimsel’ yapıt üzerine öylesine sert eleştiri yapılabilirmiş diyen yok.
Oysa bu eserin ‘bilimsellik’le uzaktan yakından ilgisi yoktur diye kestirip atmıştık.
Değil Sedat Simavi Sosyal Bilimler ödülü, Nobel alsa, o çalışma ‘bilimsel’ değildir diye yineleyelim. ...

ATATÜRK’ÜN KÖÇEKLERİ
Bir ara modaydı.
“Atatürk’ün askerleri” diye bir slogan atılırdı.
Sözde Atatürkçüler, Atatürk İlkelerine sahip çıkıyorlardı.
Sözde Atatürkçü Düşünce ile hem ülkeyi ve hem de toplumu ‘çağdaş ülkeler düzeyi’nin de üstüne çıkaracaklardı.
Her üç kişinin bir araya gelmesiyle, zibil gibi ‘Atatürkçü Düşünce Dernekleri’ kuruldu idi.
Öyle ki, bunlar samimi Atatürkçü’dür diye, bu derneklere dayanarak bir ‘Atatürkçü Düşünce Partisi’ bile kurulabilir diye düşünmedim değil.
Heyhat ki ne heyhat.
Önce bu sözde Atatürkçülerin birbirlerine nasıl düştüklerini ...

SON KURŞUN
‘İlk Kurşun’u biliyoruz; İzmir’e giren Yunan Ordusu’na gazeteci Hasan Tahsin’in attığı kurşun.
Ya da Hatay Dörtyol’da, ondan beş ay önce Fransız güçlerine atılan kurşun.
Her koşulda, Osmanlı ordularının yenilgisinin ardından, yeni Türkiye Cumhuriyetini kuracak olan Türkiye Büyük Millet Meclisi Orduları’nın kurulup zafere ulaştıracakları ‘süreç’in başlangıcı.
Türkiye halkının emperyalizme ve onun yerli işbirlikçilerine karşı yürüttükleri savaşı ‘ateşliyen’ kurşun da denilebilir.
Şimdi bugünün Türkiye’sine dönüldükte, baroların yarın yapacakları ‘miting’ de, bir yanıyla, yine emperyalizm ve ...