News of Tartışma

BİLİM ve BİLİMSELLİK (26)
Marksizm açısından ‘ulusallık’ değil ama ‘uluslararasıcılık’ın (internationalisme) belirleyici olduğuna ilişkin bir ‘yanlış kanı’ olduğunu söyledik.
Dahası bunun bir ‘galat-ı meşhur’ olduğu bile söylenebilir.
Nitekim Perry Anderson, ‘internasyonalizm’ konusunda, marksistler arasında bile bir ‘uzlaşı’ sağlanamamış olduğuna dikkat çekmektedir. (*)
Yine başta marksistler arasında olmak üzere, benzer bir tartışma ‘ulusallık’ konusunda yapılgelmiştir.
Örneğin Türkiye’deki ‘sol akımlar’ arasında, Stalin’in ‘Ulusal Sorun’u üzerine yapılan ‘ateşli’ tartışmalar anımsanabilir.
Oysa, Lenin, daha adı-sanı bilinmeyen Stalin’i, 1912 yılında ...

BİLİM ve BİLİMSELLİK (25)
Marx ve marksizmi eleştirenler, hemen 1848 Devrimi sırasında yazılan Komünist Manifesto’da yer alan şu tümceye gönderme yapmaktadırlar:
“Komünistler vatanı ve ulusallığı yok etmekle suçlanmaktadırlar. İşçilerin vatanı yoktur. Onlardan sahip olmadıkları bir şeyi ortadan kaldırmaları beklenemez”.
Bu tümceden kalkarak, komünistler için ‘vatan’, ‘ulus’, ‘ulusallık’, ‘kimlik’ vb konusunda artık herkes kendi kafasına göre bir yorum getirmekte ve bunu kanıtlamak için de ellerinde somut bir ‘kanıt’ olduğunu ileri sürmektedirler.
Oysa ilerledikçe görüleceği üzere marksistler ...

BİLİM ve BİLİMSELLİK (24)
‘Anayasal Yurttaşlık’ denilince, son yıllarda ilk akla gelen ad Alman filozof ve toplumbilimci Jurgen Habermas oluyor.
Oysa Habermas, salt ‘anayasal yurttaşlık’tan değil ama ‘ulusal yurtseverlik’ ile ‘anayasal yurtseverlik’i birleştirerek ulusötesi bir yurttaşlıktan sözetmektedir : (citoyenneté postnational)
Marx’tan esinlenen Habermas’ın ‘ulusötesi’ni düşünmesinden doğal bir şey olamaz.
Ancak O’na göre, gerçekte ‘yurttaşlık’tan çok ‘Anayasal Yurtseverlik’ sözkonusudur ve belirleyici olan İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi ilke ve değerleridir. ...

BİLİM ve BİLİMSELLİK (23)
Miladî yazarımız Murat Somer’in, 455 sayfalık derlemesinde, ister isetemez kimi ‘doğru saptamalar’a da yer vereceğinden sözediyorduk.
Bunlardan biri de, gerek Fransız, İngiliz ya da Sovyetler Biliği ile yapılan ‘antlaşma’larda “temel motivasyonun etnik veya ideolojik değil, askeri ve siyasal (*) olduğu”dur (s.166 ve çoğu yerde).
O nedenle, özellikle İsmail Beşikçi’nin ‘Kürdistan’ın dört parçaya bölünmesi ve Kürt’lerin Türklerin ‘sömürge’si olduğuna ilişkin ‘tez’lerinin ne denli temelsiz olduğu gösterilmiş olmaktadır.
Gerçekten de, İsmail Beşikçi’nin, doktora ...

BİLİM ve BİLİMSELLİK (22)
Son sayımızda, ‘Ulus’un temel taşı olan ‘yurttaşlık’ kavramına biraz daha yakından bakmamız gerekmektedir demiştik.
Buradan, sanki çok yeni (ve farklı) bir şeymiş gibi ‘anayasal yurttaşlık’ kavramına gidilebilmektedir.
Böylece tüm çabalar, özellikle toplumsal bilimlerde, ‘billimsel buluş’ diye bir dizi ‘uydurma kavram’la araştırılacak konuyu daha çok karmaşıklaştırmaya varmaktadır.
Örneğin ele aldığımız ‘sosyal bilim ödülü’ almış ‘Milada Dönüş’ başlıklı çalışma, ‘standart anlatılar’ ve ‘standart dışı anlatılar’ın bir derlemesi olarak, ilgili ilgisiz bir dizi ‘yazar’ ...

HASAN BASRİ AYDIN
Malatya/Pötürge/ Bölükkaya köyünde 1932 yılında doğmuş.
Öğretmen olarak 1954 yılında Yeni köyü İlkokuluna (Musalar / Manisa) atanmış.
Öğretmenlik, çiftçilik, marangozluk yapmış.
Öğretmenliği süresince yirmi yedi defa sürülmüş, yedi defa cezaevine girmiş, bir kez de vatandaşlıktan çıkarılmış.
“Devletin manevî şahsiyetini tahkir ve tezyif ettiği” gerekçesiyle kırk ay hapis cezası istemiyle önce Sağmalcılar, ardından Şarköy Cezaevine konulmuş.
Köy öğretmenliğinden daha sonra ‘Edebiyat öğretmenliği’ne geçmiş.
İki kitap yazmış.
Bugün 88 yaşında ve Kovid 19 dahil ...

BİLİM ve BİLİMSELLİK (21)
Devlet-Ulus-Vatan bileşkesi (superposition) öylesine üst/üste, öylesine kat/kat, öylesine düzey/düzey bir karmaşık bütün oluşturmaktadır ki, hangisinin hangisine önceliği hangisinin hangisine üstünlüğü ilk bakışta anlaşılamamaktadır.
Okuyucularım benim Birleşmiş Milletler yerine Birleşmiş Devletler demenin daha doğru olacağına ilişkin değinmelerimi anımsayabilirler.
Ve yine anımsanacaktır ki, böylesi bir çözümlemenin ancak sistem/strüktür/çelişki yaklaşımıyla mümkün olabileceğinden sözetmiştik.
Şöyle de söylenebilir; ‘Devlet’ bu bileşkenin sadece ve ancak ‘üstyapısı’nı oluşturabilir.
Ancak ulusu oluşturan bireylerin ‘Devlet’ denilen bu ‘politik yapı’yla olan ...

BİLİM ve BİLİMSELLİK (20)
Antikitede, yani Cite-Devlet döneminde, vatan ‘ataların toprağı’ olarak görülüyordu.
Zaten başka türlü ‘düşünülmesi’nin olanağı yoktu.
Varsa yoksa, Cite’nin yer aldığı ‘toprak’lar ve geri kalan topraklar da ‘barbar’ların yer aldığı coğrafya...
Orta-Çağ’a gelindiğinde ise Devlet’in yeraldığı topraklar ‘ülke’ (pays) adını alacak, Devlet’e de Ülkesel Devlet (Etat territorial) denilecektir.
‘Ülke’ o arada ataların yaşayageldiği ‘topraklar’ olarak kutsacak, günümüze kadar gelen ‘memleket’ olarak adlandırılacaktı.
Değil mi ki, bugün bile ilk tanıştığımız birine, ‘Memleketin neresi?’ ...

BİLİM ve BİLİMSELLİK (19)
Bütün sorun, ya da bu konudaki tartışmaların ana kaynağı, belli bir coğrafyada kurulmuş olan veya yeni kurulacak olan ‘Devlet’lerin ‘Devlet-Ulus’ olarak mı yoksa ‘Ulus-Devlet’ olarak mı tanımlanacağıdır.
Öyle ya da şöyle olmasının ‘önemi’ nedir diye sorulacak olursa, bunun önemi, hem ‘Devlet’in ve hem de ‘Ulus’un, deyim yerinde ise, ‘bilimsel’ açıklamasını, yani felsefî, tarihsel, toplumsal (sosyolojik), politik ve psikolojik olarak belirlenmesini sıradanlaştırmak ve böylece kimi ‘ideolojik’ yorumlara yol açıp açmamaktır.
‘Milad’cı yazarımız, ...

BİLİM ve BİLİMSELLİK (18)
Şimdi gelelim, Murat Somer’in ‘Milada Dönüş’üne..
“Tekrarlarsak, diyor yazar, hem Türkler hem de Kürtler modernleşme öncesi dönemde etnik grup olmaktan çok etnik kategori konumundaydılar” (abç)(s.84)
Peki bu ‘etnik grup’ olmakla ‘etnik kategori’ olmak arasındaki fark nedir diye sorulacak olursa; “Elbette, diye devam ediyor M.Somer, (birer dilsel, tarihsel ve sosyolojik gerçeklik olarak) Türkler ve Kürtler vardı, ama bu kategoriler insanların kendilerini tanımlarkenki anlam ve önemleri, bugünkünden çok farklıydı.”
Demek oluyor ki, günümüzdeki ...