News of Tartışma

BİLİM ve BİLİMSELLİK (35)
‘Dil’in ‘Ulus’un tanımında önemli bir belirleyci (marqueur) olduğunu söyledik.
Söylemeye gerek yok ki, böylesi bir tanım sosyal ya da politik olmaktan önce, antropolojiktir.
Benzer biçimde, ‘halk’ın olduğu kadar ‘ulus’un ve giderek ‘kitle’nin de yapısal belirleyicilerini bulmak gerekmektedir.
Öte yandan bir de bu işin ‘felsefe’si var.
İşte Herder, “halkın felsefesi olmak isteyen her felsefe, eğer aynı zamanda antropolojik olmak istiyorsa, halkı kendi merkezine (centre de gravité) almak zorundadır” demektedir.
Herder, ‘halk’ı ‘doğanın ...

BİLİM ve BİLİMSELLİK (34)
İmparatorluklar içinde ‘ulusallık’lar, genellikle dilsel ayrılıklar (marqueur linguistique) üzerine temellendirilmektedir.
O zaman şu ‘Dil’lerin tarihine bir kuşbakışı gezinti yapmakta yarar vardır.
Heredot.net dergisinde “Afro-asyatik Diller- Olağanüstü bir süreğenlik” (Langues afro-asiatiques-Une extraordinaire postérité) başlıklı makaleye göre; bu bölgede, buzulçağından buyana süregelen beş Dil Grubu’ndan sözedilebilir.
Birinci grup: Bugün Büyük Okyanustan Hürmüz Boğazına değin yaygın olan Arap Dünyasındaki dillerin kökeni olarak Semitik Diller
İkinci grup: Eski Mısır’dan günümüze uzanan Kopt Dili (Copte ou ...

BİLİM ve BİLİMSELLİK (33)
‘Miladî yazar’ımız ve başvurduğu yazarlar, Türk Milliyetçiliği şöyle arttı, böyle azaldı ya da Kürt Milliyetçiliği’nin ‘Milad’ı şu tarih değil de bu tarih gibi, yine kendilerinin deyişiyle bir yığın ‘anlatı’da bulunmaktadırlar.
Ve ardından ‘sosyal bilim’ ödülüne, yine kendi aralarında karar vermektedirler.
Bizim eleştirimiz ise, bütün bu ‘anlatı’ların, herhangi bir ‘bilimsel’ değeri olmadığına ilişkindir.
O nedele, bu anlatılara ‘öykü’ demek çok daha yerinde olacaktır,
Kuşkusuz onca yazar ve olayı anlatmaları, çalışmanın iyi bir ...

BİLİM ve BİLİMSELLİK (31)
‘Alman ulusallığı’nın Fransa’dan ve sosyalizm açısından nasıl görüldüğüne ilişkin iki ‘otorite’den sözedilebilir : biri kuşkusuz Jean Jaurès, diğeri de Alzas kökenli Charles Andler’dir.
Andler’in 1897 yılında savunduğu doktora tezinin konusu Almanya’da Devlet Sosyalizminin Kökenleri’dir. (Les origines du socialisme d’Etat en Allemagne)
Ancak aynı Andler onbeşyıl sonra (1913) ‘Alman İmparatorluğunda emperyalist sosyalizm’ini kaleme alacaktır (Le socialisme impérialiste dans l’Allemagne impériale).
Amacımız, başka yerlerde olduğu gibi bu yazı dizimizde de, salt kimi düşünürleri ...

SARAY KAÇ KAYMEYE YAPILDI ?
Beştepe’deki ‘Saray’ kaça yapıldı ?
‘En büyük havaalanı’, diğer havaalanları, Osmangazi Köprüsü, Orhangazi viyadüğü, şehir hastahaneleri, orası burası ‘kaça yapıldı ?’ diye sorup duruyoruz.
Daha doğrusu ‘Aslan muhalefet’imiz soruyor, ama ‘Ticarî sır’ diye, ‘Devlet’ten bir yanıt alamıyor.
Çünkü bu aynı zamanda bir ‘Devlet sırrı’ ve ‘Devlet’ de tam bir ‘tüccar’!
Şu ‘sır’ konusu ayrıca incelenebilir, ama Parvus Efendi’nin ‘Türkiye’nin Can Damarı’ başlıklı çalışmasından şu alıntıyla başlayabiliriz:
“Bir keresinde Sultan Abdülmecid, ...

BİLİM ve BİLİMSELLİK (30)
‘Alman İdeolojisi’ başlıklı yazı dizimizde XIXncu yüzyıl ‘Alman Felsefesi’nden sözetmiştik.
Bu ‘felsefe’nin önemli kişiliklerinden biri kuşkusuz Johann Gottlieb Fichte (1760-1814) dir.
Fichte, Bilim Öğretisi (Doctrine de la science-1794) başlıklı çalışmasında, ünlü ‘Mutlak Ben’ (Moi absolu ou souveraineté du Moi) kavramını öne sürmüştü.
Ancak Prusya’nın Fransa karşısında yenilgisinin ardından (Iéna-1806) ‘Ulusal Ben’ (Moi national) kavramını geliştirecektir.
İşte bu ‘Ulusal Ben’ kavramıyla, artık ilkçağdan buyana gelen Halk (Dèmos), yani birlikte oluşturulan egemenlik kavramı, ...

BİLİM ve BİLİMSELLİK (29)
Ali Demirsoy, « Bilim İnsanı kesinlikle temel bilimlerle uğraşan insanların edindiği bir unvandır.” Diyor ve ekliyor; “Bunun dışındakiler çok önemli işler yapsalar da, çok değerli insanlar olsalar da, toplumun sorunlarını çözen en önemli kişiler olsalar da onlar bilim insanı değil çalıştıkları mesleğe göre uygun bir unvanla anılmalıdırlar.”, « Bilim insanı kime denir, bilim nedir? », Yeni Muhalefet, 18 Nisan 2020
Anımsanacaktır, bu yazı dizisine başlarken, Lévi-Strauss’un da benzer bir tanım yaptığına ...

BİLİM ve BİLİMSELLİK (28)
Deyim yerinde ise, marksist sosyalistlerin belli bir kesimi, örneğin Lenin’in aksine, katı ve farklı bir enternasyonalizmi savundular.
Bunlar içinde, adı pek anılmayan Avusturyalı Josef Strasser ile Hollandalı Anton Pannekoek olmakla birlikte, en önemli kişi olarak Polonyalı Rosa Luxembourg anılmaya değer.
Luxembourg, Polonya’nın bağımsızlığı istemek yerine ‘kültürel özerklik’le (autonomie culturelle) yetinmesinden yanadır.
Burada iki noktanın altını çizmek gerekiyor: birincisi, Luxembourg’cu ‘kültürel özerklik’ ile daha sonraki dönemlerde çok savunulacak ve ardından suyu çıkacak ...

15 yıl önceye kadar tarımda kendine yeten ve ihraç eden az sayıda ülkelerden biriydik!
Yerli pilavlık pirinç’ adı altında tüketiciye sunulan pirinç, Yunanistan menşeli çıktı. Pirinç paketlerinde hem ‘Yerli’ hem de menşeinin Yunanistan olduğu yazıyor. CHP Edirne Milletvekili Gaytancıoğlu, “Artık ipin ucu kaçtı” dedi.

Yerli pilavlık pirinç adı altında tüketiciye sunulan pirinç, Yunanistan menşeli çıktı. 9 Eylül'de piyasaya sürülen pirinç paketlerinde hem ‘Yerli' hem de menşeinin Yunanistan olduğu yazıyor. CHP Edirne Milletvekili Okan Gaytancıoğlu, “Artık ...

BİLİM ve BİLİMSELLİK (27)
Napolyon Bonapart’ın XIX yy başında, Avrupa’daki ‘Devlet’leri ‘köstebek yumrusu’ (Köstebeğin toprağı küçük tepecikler olarak yığması) olarak tanımlamasına benzer biçimde, Engels de 1848 Devrimi günlerinde Avrupa’daki ‘halk’ları ‘halklar cümbüşü’ (poussières de peuples) olarak tanımlıyordu.
‘Halk’lar bir ‘toz bulutu’na benzetiliyordu da denilebilir.
Yani eğer her halkın bir ‘Devlet’i kurulacak olursa, günümüzdeki ‘çok kültürlülük’çülerin özledikleri gibi, gelecekte 2000’e yakın ‘Devlet’ –ulus’tan sözedilebilecekti.
Oysa daha 1848’lerde Almanya için, parçalanma yerine büyük ‘Alman Cumhuriyeti’nin kurulması desteklenecekti. ...