News of Tartışma

PARTİ ‘ÜZERİNE’ (6)
Genel olarak Marx’ta bir ‘Parti kuramı’ olmadığı ya da onun ‘Parti’ konusunda yazdıklarının bir ‘kuram’ bütünselliği taşımadığı söylenmektedir.
Jean Quétier ise, Marx’ın tasarladığı toplum biçiminin, onun ‘Parti’ ve ‘İşçi Örgütlenmesi’yle olan bağı dikkate alınmaksızın anlaşılamayacağını ileri sürmektedir.
Burada Alain Badiou ile Toni Negri arasında geçen şu anekdot akla gelebilir:
Almanya’daki bir panel sırasında, Toni Negri’nin –“bazı arkadaşlar Marksist olmadan komünist olunabileceğini düşünüyorlar” sataşmasına, Alain Badiou da –“bazı arkadaşlar komünist olmadan Marksist olunabileceğini ...

PARTİ ‘ÜZERİNE’ (5)
Türkiye’deki ‘siyaset bilimci’lerin başvuru kaynaklarından en önemlisi Fransız Maurice Duverger’nin (1917-2014) ‘Politikaya Giriş’ ve ‘Siyasal Partiler’ çalışmalarıdır.
Belki ‘eleştirmek’ açısından İtalyan Robert Michels’e (1876-1936) de bakıyor olabilirler.
Çünkü bu sonuncu, her ne kadar Max Weber’in hem öğrenci ve hem de bir süre arkadaşı olmuşsa da, İtalyan Sosyolojisi’ne bağlı olup ‘Oligarşinin Tunç Yasası’nı ileri süren bir sosyologdur.
‘Oligarşinin Tunç Yasası’ ise, sadece otokrasi değil ama demokrasilerin de bir ‘azınlık’ tarafından yönetilmesinin sosyal, siyasal ...

TOPLAMA EKONOMİST ‘BAYRAKTAROǦLU’
Benim sayın Memduh Bayraktaroğlu ile neden bu kadar ilgilendiğime kızanlar da var?
Kuru-sıkı atan bir gazeteci olsa ilgilenmezdim.
Ancak bu ‘fenomen’, sözde ‘iktisatçı’, ‘siyasî danışman’, yerine göre ‘siyaset bilimci’, yerine göre ‘kâhin’ olan bu ‘çok bilmiş’ beyefendinin sözlerine inananlar olabilir.
Nitekim, geçenlerde Selçuk Geçer’in bile ‘Ağabey senin bu anlattıkların gerçek bir iktisat dersi niteliğinde’ dediğini gördüm.
O da çıktığı kanallarda, ‘ben zaten iktisatçıyım’ ve ‘hükûmetlere akıl veriyorum, ama anlamıyorlar’ demeye getirdi.
İktisat ...

PARTİ ‘ÜZERİNE’ (4)
Parti ‘üzerine’ yazarken, kuşkusuz ‘siyasal parti’lerden söz ediyoruz.
Ancak ve ne var ki, okuyucuyu bizim ‘politika’ (le politique) ile siyaset (la politique) arasında önemli bir ayırım olduğuna dikkat çektiğimizi anımsayacaktır.
O zaman, bu ‘politika’nın (le politique) ne demek olduğunu biraz daha açmamız gerekecek.
Marx, ‘politik sorun politikanın yerini tutmaz’ (la question politique ne pouvait être politique) diyordu.
Çünkü, ‘üretim tarzı’ kavramına içkin olan ‘sınıf savaşı’nın sadece ‘ekonomik’ ve ‘sosyal’ boyutları yoktur, ama ...

PARTİ ‘ÜZERİNE’ (3)
Parti ‘üzerine’ yazarken, Hikmet Gökalp’in “Parti nedir, at değil deve değil” dediği tümceyi aradım ama bulamadım.
Onun ‘Devlet-Ulus’ başlıklı çeşitli makalelerini içeren kitabına baktım, yine göremedim.
Ama, onun bizim için ‘derin konu’ dediğimiz konulara, ‘at değil deve değil’ diyerek nasıl açıklık getirdiğini bilenlerdenim.
Yeri gelmişken söyleyeyim, Türkiye’nin Cumhuriyet tarihinde yetiştirdiği ‘en büyük bilim adamı’ listesinin, kendi payıma, en başına Hikmet Gökalp’ı koyabilirim.
‘İşçi Partili’ idi.
Hasbelkader ben de aynı dönemde ‘İşçi Partili’ ...

PARTİ ‘ÜZERİNE’ (2)
Siyasal partilerin oluşumu, Batı’da, önce buluşulup tartışılan ‘kulüp’ler biçiminde olmuştur.
Şu farkla ki, İngiltere’de bu ‘aristokratlar’ın kulüpleri olurken, Fransa’da burjuva aydınları ile yoksul halk kesimlerinin buluştukları ‘kahvehane’ler olmaktadır.
Bugün bile korunan Saint-Michel, Saint-Germain ve Mouftard’daki Kafe’ler dünyaca ünlü aydınların uğrak yeri olup, sıradan her yurttaşın girebileceği mekanlardır.
Ki Sorbonne üniversitesinin çevresinde yer almaktadırlar.
Ancak burada ‘politika’ ile ‘siyaset’ arasındaki ayırıma geri dönerek, insanlığın başlangıcından buyana var olup olmadıkları sorusu sorulabilir.
Daha önce ...

PARTİ ‘ÜZERİNE’
Tarafgirlik üzerine yazı dizimizde, Simon Weil’in ‘siyasal partilerin kökü kazınmalıdır’ tezine gönderme yapmıştık.
Hem amansız bir ‘tarafgir’ olacaksınız ama aynı zamanda ‘parti’lerin kökü kazınmalıdır diyeceksiniz.
Bir çelişki ya da doğrudan bir ‘paradox’ mu söz konusudur?
Şimdi önce, pek iyi anlaşılmadığını düşündüğümüz, felsefedeki ‘kendinde’ (en soi) ve ‘kendi için’ (pour soi) ayırımına değinmemiz gerekmektedir.
Buradaki ‘kendi için’ olmak, bencillik ya da keseri hep kendisi için kullanmak ...

TARAFGİRLİK (4)
Simon Weil ve Raymond Aron’un hocası olan Alain, yaşamın boyunca «(değer) yargısı üzerinde düşündüğüm kadar başka şey düşünmedim» diyecektir.
Çünkü, düşünmek, ‘tartmak’ kadar tartılan şeyin toplum nezdinde de bir ‘ağırlığı olmasını’ sağlayabilmek demektir.
Yani filozof, bilim adamı ya da aydının bir köşede düşünüyor olmasının ne önemi olabilir?
Önemli olan onu toplumun genelinin beğenisine sunmak değil, ama ‘en beğenilir’ olduğunu kanıtlamak demektir.
J.P. Sartre, bu yeni ‘sofist’ yaklaşımı, ‘algı yaratmak’tan başka bir şey olmayan ...

TARAFGİRLİK (3)
Simon Weil’in belirleyici özelliği, kendi ‘tarafgirlik’i konusunda ‘ödünsüz’ olması yani denilebilirse ‘radikal’ olmasıdır.
Düşünsel kaynakları ise, Descartes’ten Kant ve Husserl gibi kendi çağdaşı olan akımlara değin Batı felsefesi ve Bagavad-Gîta gibi Hint kaynakları, Eski Yunan’dan Platon ve Mısır ve Çin kaynaklarına değin Doğu felsefesidir.
Rosa Luxemburg hayranı olan Simon Weil’i, Türkçe’ye çeviren Doğu-Batıcılar, Albert Camus’nün Weil için söylediği “günümüzün en büyük filozofu” sözünü “zamanımızın en büyük ruhu” olarak çevirmişler.
Bir kez daha ‘çeviri’nin ...

TARAFGİRLİK (2)
Tarafgirlik konusunda eğer bir örnek alınacaksa Simon Weil en somut örnektir demiştik.
Ancak Simon Weil’in Türkiye’de pek tanınmadığını da eklemiştik.
Oysa baktım, Felsefe Dersleri, Kişi ve Kutsal, Tanrı Sevgisinin Örtük Biçimleri, Zorunluluk ve İtaat, Allah Aşkı Üzerine, Yerçekimi ve İnayet, Baskı ve Özgürlük, Düşünce Seti, Yerçekimi ve Tanrının Lütfu gibi ‘parça’larının Türkçe’ye çevrildiğini gördüm.
Yani tam da Simon Weil’in ‘anlaşılmaması’ için yapılan çeviriler bunlar.
Simon Weil’i bir mistik ‘İmam’ yapma çabaları da denilebilir. ...