News of Tartışma

MARX’TA PARA (16)
2° Paranın değeri verili, gerekli altın miktarı da yeterli iken, finansman sorunuyla ilgili Marx’ın açıklamaları, kapitalistlerin para biçiminde tasarruf kararlarının dengesini (ajustement) bulmaya yönelik olmaktadır. |Burada tasarrufun özgün yönü ile yatırım tasarısı (investissement bruts), dönem sonu itibariyle (expost) zorunlu olarak eşittir (1)].
Verili bir anda, finansal dengeyi sadece bu kararların etkilerinin denkleştirilmesi sağlayabilecektir.
Ne var ki, bu, hem paranın dolanım yasaları tarafından, hem sermaye dolanımı yasaları tarafından ve hem de sosyal ürünün ...

MARX’TA PARA (15)
Brunhoff, R.Luxembourg’un neredeyse Marx’tan daha marksist bir tutumla ‘para’ konusuna önem verdiği söylenebilir diyor.
Çünkü, bir dolanım aracı olarak para, kapitalist yeniden-üretimin onsuz olmaz bir aracı olmakla birlikte, dolanım, bir başına kapitalizmden bağımsız olup çok eski bir tarihe sahiptir (1).
O halde, parayı, meta üretiminin bütünlüğü içinde, kapitalist yeniden-üretim şemasından ayrı olarak tüm meta üretiminde, “soyut sosyal emek”in (travail social in abstracto) özgün can bulması (incarnation) olarak ele almak gerekmektedir diyor (2). ...

MARX’TA PARA (14)
Dengenin finansal verileri
1° (Kesim I) ve (Kesim II)’nin kapitalistleri olarak, altın üreticilerinin bilançoları arasındaki ilişki denge koşullarına uymak durumundadır.
Başlangıçta bunun nasıl olacağı görülemeyebilir, çünkü altın üreticilerinin sattıkları altınların miktarı, önemsenmeyecek büyüklükte bir sabit sermaye sermayesi (ca) olmaktadır.
Marx’ın rakamsal olarak verdiği göstergeleri aşağıdaki tablodan izleyebiliriz:
Kesim I Kesim II
Altın üreticileri alt-kesimi Tüketim malları üreten kapitalistler
Kullanım Kaynaklar Kullanım Kaynaklar
5 v¹ 2 c² sanayi altını 2 c² sanayi ...

MARX’TA PARA (13)
Basit dolanım sürecinde finansal açıdan “doğal ve ilkel biçim” olarak bir denge kurulabiliyorsa, asıl soru artı-değerin nereden kaynaklandığı değil ama gerekli ‘para’nın nerden geldiğidir.
Yanlış soruya doğru çözüm, demek ki, artı-değerin dolanımının finansal sorununu çözüp çözememesini teknik düzeyde ele almakla bulunabilecektir.
1° (A-M) çevriminin başında, (M)’i satın almak için gerekli olan paranın nereden geldiğinin yanısıra, asıl ‘artı-değer’e karşılık gelecek paranın (monnayer la plus-value) nereden çıktığı sorusuna yanıt vermek gerekmektedir.
Daha somut bir ...

MARX’TA PARA (12)
Demek ki, “birikim’ (thésaurisation) burada kapitalist sürece içkin bir faktör olarak ‘sermaye birikimi’nden (accumulation) öz olarak farklıdır. Gerçekte, devinimsiz para-sermaye yeniden-üretim sürecini genişletmemekte, tersine yatan para-sermaye olarak, kapitalisti, kendi üretim ölçeğini genişletme yeteneğinden yoksun bırakmaktadır” (1)
Ki, bu durum günümüzde ‘deflasyon’ olarak adlandırılmaktadır.
Kuşkusuz bu finansman sıkısıntısı, bir kesim kapitalist tarafından sermaye merkezileşmesi ve bir kredi aracına dönüşmesi sonucunu da verebilir. Bu durumda, sorunun çözümü, olanakların yatırımcılar lehine en çabuk ve en ...

MARX’TA PARA (11)
Basit yeniden üretim, finansman aracı olarak A nın elde tutulmasını gerektirir.
Yani kapitalist m=a dan fazlasını tüketemez. Öte yandan, (a) nın gerçek tüketim nesnesi olarak harcanma payı, yeniden üretim çevriminin dışındaki ‘kaçak’, üretilen malların fazlası olan (m) tarafından emilir: yani onun rolü tamamen basit yeniden-üretim çevrimi içindeki işlevi tarafından belirlenmektedir.
Aynı şekilde, kapitalist tarafından tüketilen fazla mallar (m), sadece yatırılmayan paraya denk gelen üretken-olmayan mallardır.
Marx, henüz toplumsal ürünün bileşiminin analizine girmemiş ...

İktisat kitaplarında yazılanın aksine, faiz sermayenin fiyatı değildir. Ve yine iktisat kitaplarında yazılanların aksine, sosyal kıtlıkla (rareté) da açıkalanamaz.
Türkiye’de faizlerin %20’lerden %8’lere ve ardından %30’lara çıkarılması karşısında, kendilerine ‘Ekonomist’ diyenler şöyle dursun, ‘Nas’ diyenlenlere kulak kabartan bilmem kaç milyonluk (büyükbaş yavrularına mı diyelim bilmiyorum) Marx’ı neden okumaları gerektiğini anlatmak gerekiyor. O neden yazı dizimizin 10ncu sayısından sonra araya 26ncıyı koyalım dedik.

MARX’TA PARA (26)
Marx faiz haddini, genel olarak, paranın faizi ile finansal piyasa ...

MARX’TA PARA (10)
‘Para-sermaye’nin başlangıçta, metalik para, kredi senedi, değerli kâğıt vb biçiminde olmasının önemi yoktur.
Tek koşul “ sermaye olarak para (argent) biçiminde avans edilmiş olmasıdır” (1).
Bununla birlikte, avans edilecek miktarın “sanayi sermayesinin dolanım sürecine” uygun olması, yani daha önce (Livre premier, chap III) açıklanan, genel yasalar tarafından belirlenen miktara uyması gerekmektedir. Bir başka deyişle, metaların genel dolanım içindeki gelişmelerini izleyebilmelidir.
Eğer M belirli bir miktar olarak varsayılırsa, avans edilecek para miktarı, veri ...

MARX’TA PARA (9)
Para ve semayenin çevrimi
Kapital’in II.cilt birinci bölümünde kapitalin dolanım süreci şöyle formüle edilebilir (1):
I A-M ... P ... M’ -A’ para-sermaye çevrimi
Il P . . . C ... P. üretken sermaye çevrimi
III C t... P(M ') meta-para çevrimi
Burada (P) üretim, (Ct) ise toplam dolanım sürecini göstermektedir.
Birinci çevrim, para-sermaye çevrimi olup, üç çevrimin ortak ‘sermaye devinimi’ni göstermektedir. Yani, “değerin değerlenme”, (A)nın (A’) olma süreci.
Sürecin başında, ‘sermayenin ...

MARX’TA PARA (8)
Para ve Kapitalizm
Marx’ın parasal ekonominin tümü için geçerli bir kuram kurmak istemesi, bu kuramın, öylece, kapitalizmin çözümlemesine yardımcı olacağı ve ardından sadece onu eleştirmek için değil, ama elde edilecek verilerle Kapital’in (yani sermaye’nin) bir bütün olarak ‘ne’ olduğunu ortaya koymak içindir.
Oysa paranın, önceden belirlenmiş olması kapitalist olguların parasal kuramını vermeye yetmemekte, para kuramının tüm etkisi sadece finansman yönüne olmaktadır (1).
Yani, para kuramının kapitalist üretim kuramına eklemlenmesi, kapitalizmin finansman koşullarının ...