News of Tartışma

DEVLET ve SERMAYE (XVI)
Devlet ve ‘Politika’sı
Para-sermayenin merkezileşmesi demek, finans kapital olarak, üretken (endüstriyel) sermayenin mülkiyetine sahip kişi ve kuruluşlarca onun devinim ve yatırımının yönlendirilmesi demektir.
Ancak Devlet’in ‘özel kredi’ ya da sübvansiyonlar gibi katkılarının payı da yok değildir.
Ayırıcı özelliği ise, sanayi sermayesine oranla ‘özerk’ bir dolanım biçimini almasıdır.
Türkiye’de sıcak para geldi, ılık para gitti türü bir ‘edebiyat’ın olduğu bilinmeketedir.
‘Biz onu üretime yatıracağız’ diyenler ise, sanki paranın sahipleri kendileriymiş gibi konuşmaktadırlar. ...

DEVLET ve SERMAYE (XV)
Üretimin finansmanı
Bizim üzüm üreticimizin eşeğine yular ve palanı aldıktan sonra ‘yeniden üretim’ yapabilmesinin koşulu nedir?
Üreteceği malın ‘değer’inin belli olması.
Ya da, en azından piyasada dolanan paranın nitelik ve niceliğiyle harcayacağı kendi üretim gücünün ne olacağını (maliyeti diyelim), en azından öngörmesi gerekmektedir.
Körü körüne de ‘üretim’ yapılmaz ki, değil mi ama?
İşte piyasada dolanan paranın ‘nitelik’ ve ‘nicelik’ konusu, Devlet‘in işlevlerine hem ‘içkin’ ve hem de ‘dışsal’ bir etkinlik alanı ...

DEVLET ve SERMAYE (XIV)
Paranın Hikmeti
İnsanlar kendi gereksinmelerinin ötesinde üreterek ‘ekonomi’nin konusu olan “değişim” sürecini başlatmış oluyorlar.
Üzüm üreticisi, bir sepet üzüm vererek eşeğine bir yular alıyor örneğin.
Ancak zamanla, ürün çeşitliliği değişim için bir ‘ölçü’ (étalon) birimi bulunmasını gerektiriyor.
İşte ‘para’ böylece ortaya çıkıyor.
Lidya’lılardan önce, ölçü birimi olarak deniz ürünleri kabukları falan kullanılmış diyorlar.
Ancak paranın ‘altın ya da gümüş’ gibi değerli madenlerle basılmaya başlanmasından itibaren, diyelim bir Osmanlı Mecidiyesi’nin kaç Gol ...

DEVLET ve SERMAYE (XIII)
Devlet’in ekonomideki yeri
Bu aşamada ne Devlet’in tanımı ve ne de tarihsel dönüşümünü ele almıyoruz.
Şimdilik, Devlet’in kapitalist üretim süreci içindeki ’yeri’ni (action économique de l’Etat) belirlemeye çalışıyoruz.
Devlet’in ‘ekonomi politikaları’ndan (politique économique) da sözetmiyoruz. Çünkü o daha farklı bir ‘düzey’i ifade etmektedir: Somut ve günceli.
Oysa biz henüz soyut olarak ‘para’ ve ‘emek-gücü’ düzeyindeyiz.
Bir üst düzeyde, para-sermaye ya da sermayedar (l'homme aux écus) ile ücretli emek ya da doğrudan ...

DEVLET ve SERMAYE (XII)
Devlet’e gelince..
Devlet, özellikle de ‘politika bilimci’lerince, tarafsız, toplumunun ‘tüm’ünü kucaklayan ve bir ‘üstyapı’ kurumu olarak ele alınır.
Konuyu sıradanlaştırmadan, Devlet’in ‘üretim biçimi’ne doğrudan bağlı olduğunu ve ‘üretim ekonomicileri’nin de Devlet’i bilmeden ‘üretim’i anlayamayacaklarını söylerek başlayabiliriz.
Günümüz başat ‘üretim biçimi’nin kapitalist üretim biçimi olduğu bilindiğine göre, günümüz Devlet’ini de ‘kapitalist devlet’ olarak tanımlamakta herhangi bir sorun olmayacağı söylenebilir.
‘Piyasa’nın egemen olduğu varsayılan bir düzende, kimi zaman ‘minimum devlet’ ya da ‘liberal ...

DEVLET ve SERMAYE (XI)
Üretim’in ü’sü
Geçen bölümde, bugünlerde revaçta olan ‘üretim ekonomisi’nin bilimdışı ve uluorta kullanılan bir deyim olduğunu söylemiştik.
Daha fazla üreteceğiz demek, daha fazla batalım ve daha fazla insanlıktan çıkalım demekle birdir.
Neden böyledir?
Çünkü, içinde bulunduğumuz ‘üretim biçimi ve ‘toplumsal ilişkiler’, bize ‘üretim’in doğal ve onsuz olmaz bir ‘gerçeklik’miş gibi dayatır da ondan.
Bunun karşılığı, üretmeyelim de acımazdan mı ölelim değildir kuşkusuz.
‘Mefhumu muhalif’, burada, ancak ‘ekonomi’yi bilmeyenlerin başvuracağı bir yol ...

DEVLET ve SERMAYE (X)
Özel/Kamusal
‘Devlet’in tarih boyunca geçirdiği evrime de geleceğiz.
Şu aşamada, özel/kamusal ayırımının niteliğine bakalım.
Yine Galbraith’ten bir alıntı yapılacak olursa, denilebilir ki, büyük sermayedeki ‘işletmecilik mantığı’, geçmişin ‘girişimcilik mantığı’nı aşmıştır.
O nedenle, aklımıza gelebilecek olan herhangi bir ‘işadamı’, özünde, özel sektörün değil, kamu sektörünün bir ajanı, Devlet’in bir ‘taşeron’undan başka bir şey değildir.
Oysa, ‘Devlet’in ‘özerkleşmesi’ nice yıllar boyunca onca mücadeleler sonucunda olabilmişti.
Ancak, Turgut Özal’lı yıllarda, Türkiye’de, devletin şirket gibi ...

DEVLET ve SERMAYE (IX)
Üretim ekonomisi palavrası
Sermaye, kişisel, ulusal ve uluslararası sermaye olarak tanımlanabilir.
Ve çoğumuz, çoğu kötülüğün ‘sermaye’ ya da ‘sermaye düzeni’nden kaynaklandığını düşünmüyor değilizdir.
Ama sermayenin ‘ne’ olduğu konusunda yeterince düşünmediğimiz açıktır.
Kuşku yok ki, para ve para benzerleri, yani ekonomik anlamda ‘para’ edebilecek her şey sermaye olarak tanımlanabilir.
Oysa sermaye, ekonomik anlamda para edebilecek şeylerin ötesinde, ekonomik anlamda para edebilecek ‘herşey’e dönüşmüş bir “toplumsal ilişki” ve daha doğrusu, “belirli bir üretim ...

FINDIKKAFA NE HABER ?
Nasılsın?
Hani ‘Devlet’ine sözettirmeyen, ‘Ordu’suna toz kondurmayan sen.
Her ne olursa olsun, ‘hukuk’tan ayrılmaz, ‘demokratik çerçeve’ içinde kalırdın değil mi?
Eh gözün aydın olsun o zaman.
Sen ‘hukuk’tan ayrılmazdın ama, ‘hukuk’ senden ayrıldı.
‘Demokratik çerçeve’nin ‘çerçevesi’ kırıldı.
Artık, ‘olmaz böyle şey’, ‘hükûmetten rica ediyoruz’, ‘Tanrı aşkına olsun’ gibi ge-ve-ze-lik-lerle ne kendi kendini aldat ve ne de dünya alemi aldattığını san.
Herif ‘savaşını ilan’ı etti bile.
Sabah kapın çalındığında, kapıcı mıdır sütçü ...

DEVLET ve SERMAYE (VIII)
Devlet, semaye ve ulus
Madem ki ‘Devlet’ ve ‘Sermaye’ ilişkisini ele alıyoruz, istesek de istemesek de ‘Devlet-Ulus’ ve ‘Ulusal Sermaye’ konularına değinmek zorunda kalacağız.
O arada, genelgeçer bir kavrammış gibi ‘Ulusal Devlet’ denilmekte ve doğrusunun ‘Devlet-Ulus’ demek olduğunu bilinmeyebilmektedir.
Başlangıçta ‘sermaye’nin ‘Ulusal’lığa yöneldiği bilinmektedir. Hemen hemen hiç bir tarihçi, sermayenin doğar doğmaz ‘uluslararası’ olduğunu ileri sürmemiştir.
Ancak sermaye, daha ilk çağlardan başlayarak, ‘Kent Devlet’lerinde bile, dünyayı ‘feth’edip ona ‘egemen’ olmayı tasarlamamış ...